POPPENKAST OP DE DAM
 
 

Home

 Poppenkast op de Dam

Organisatie Nieuws Links  

 
 

 

  Nieuwsbericht
Woensdag 25 mei 2016
 
Nummer 2

 
 
 

 

Herfst, winter en lente 2015-2016
Wim Kerkhove

In de afgelopen herfst, winter en lente is er door de poppenspelers niet stilgezeten. In dit verlate Nieuwsbericht vertellen zij daar vol enthousiasme over.
 

Poppenspeler Frouke van Zomeren vertelt

Na het afsluiten van het speelseizoen op de Dam was het een drukte van belang in mijn atelier. In april 2015 maakte ik mijn eigen schimmentheatertje onder leiding van het 'Droomtheater'. In de zomer maakte ik al mijn schimmen en op 23 oktober speelde ik mijn eerste try-outs met mijn theater ZON EN SCHADUW. Een echte schimmenvoorstelling over CIRCUS (met dieren). Deze voorstelling werd zeer goed ontvangen door senioren EN door peuters en hun begeleiding.

 


Vintage poppenkast

  Voor verjaardagsfeestjes was ik steeds mijn Partijtjesbus (plaats voor 12 kinderen) en dweil ik hem helemaal tip top in orde. Ik had het geluk een leuke Vintage poppenkast te kunnen kopen, die qua binnenruimte op de poppenkast op de Dam lijkt. Hier kan ik de grotere partijtjes mee vieren (zoals een moeder die jarig werd, en een jarige van 1 met een hele grote familie!!!). 

En ik wil natuurlijk gaan oefenen voor mijn Jan Klaassen deel 3: JAN KLAASSEN EN DE HUISBAAS voor in de zomer van 2016 op de Dam.

 

 

 

 



 


Sinterklaasvoorstelling

Naast alle optredens voor verjaardagen en op scholen werd het in November tijd om de Sinterklaasvoorstelling uit de berging te halen en in te studeren. Ik speel voor peuters op kinderdagverblijven of in mijn bus en ik speel op scholen  en bij  bedrijven op personeelsfeesten. Zelfs op mijn verjaardag (61 jaar) speel ik. Passie en levensonderhoud gaan goed samen.

 

OHHH EEN GEITJE!

Sinterklaas was nog niet het land uit of ik ben aan de slag gegaan voor het project van de Nationale voorleesdagen. Ik wordt elk jaar door de bibliotheek Emmen gevraagd een voorstelling te komen spelen naar het genomineerde prentenboek van het jaar. Dat was keihard werken!!! Veel dieren en speeltoestellen en hokken voor op de kinderboerderij. Met Kerst zag de eetkamertafel er verrassend uit.

Het resultaat was geweldig en in januari en februari heb ik dan ook 60 voorstellingen gespeeld met OHHH EEN GEITJE! Voor kinderen vanaf 2,5 jaar

Nu (maart 2016) staat mijn poppenkast(je) startklaar met poppen en attributen en een ontwerp van de voorstelling om te gaan beginnen met het instuderen van mijn nieuwe Jan Klaassenvoorstelling. Waren bij de andere optredens de krokodil en de dinosaurus met professor D. Uivel de tegenspelers van Jan Klaassen, deze keer wordt het de gemene huisbaas en de dood van Pierlala.

KOMT DAT ZIEN KOMT DAT ZIEN!!!   Het speelrooster van de voorstellingen op de Dam is al gemaakt.

Ik hoop u graag te zien deze zomer!

 

Poppenspeler Egon Adel vertelt

Muziek bij de poppenkast

Tijdens de Sinterklaas en kerstperiode heb ik weer vaak opgetreden met Coos de accordeonist. Omdat Coos soms ergens anders moest optreden, deze keer ook een paar keer met Guénaëlle, ook een hele lieve en goeie accordeonist.

De voorstellingen zijn heel erg anders met muziek. Je kan veel langer blijven hangen in een scène als hij met muziek wordt ondersteund. Muziek is soms misschien het verkeerde woord, een spannende toon kan al meer dan genoeg zijn. Die toon maakt dat het publiek veel langer naar een beeld kan kijken, voordat het gaat vervelen of de kinderen waarschuwingen gaan roepen. Ook is een achtervolging heel anders als er een muziekje onder speelt. Ik kan veel meer tijd nemen voor alles. Daardoor moeten andere dingen weer uit de voorstelling geschrapt en zo kan je van één voorstelling op een dag wel vier verschillende versies maken met net wat andere scènes.

Dat maakt deze voorstellingen voor mij natuurlijk erg spannend en uitdagend. Ook is het heel leuk om je belevenissen eens te kunnen delen met een partner. Zowel met Coos als Guenaëlle heb ik erg veel gelachen. Zo zie je in dit filmpje dat Coos en ik niet bij ons theatertje kunnen komen in het pietendorp van het Zuiderzeemuseum, omdat er zo’n enorme groep pieten voor staat! Geweldig…


Poppenkast op de t
elevisie

Marlies Lammers, een goede vriendin van mij, is een opleiding aan het afronden waar ze elk onderdeel leert van het documentaire maken, van interview tot montage. Nou had ze het geniale idee opgevat om mijn poppenkast als onderwerp te kiezen. Geweldig leuk natuurlijk! Het resultaat is nu via deze  nieuwsbrief voor het eerst te zien. Er zijn natuurlijk wel vaker filmpjes gemaakt van de poppenkast, youtube staat er vol mee. Ik heb wel eens gehoord dat sommige kinderen (bijvoorbeeld de geweldige Celeste) die heel geregeld voor de Poppenkast op de Dam zitten in het winterseizoen de filmpjes bekijken, die op youtube staan. Het mooiste compliment dat je kan krijgen als poppenspeler! Maar dit is een echte mini-documentaire, dat heb ik nog niet meegemaakt. Er moest natuurlijk ook een stukje in van Jan Klaassen en Katrijn, die wat leuks doen in de poppenkast. Een heel interessant gegeven. Komt poppenkast over op tv? Natuurlijk vinden de kinderen die de poppenkast al kennen het leuk op youtube, omdat ze het al kennen, maar het is toch anders als je iets puur voor tv maakt.

Voor de Amsterdamse Vrijwilligerscentrale heb ik eens een hele serie korte stukjes opgenomen als tussenmoment bij allemaal mensen in de kast, die de vrijwilligers bedankten. Toen heb ik heel korte grapjes gemaakt, ik zie dat het vrij goed bekeken is op youtube. Ook denk ik natuurlijk meteen aan Pieke Dassen, die bij de Film van Ome Willem generaties heeft vermaakt met Jan Klaassen en Katrijn als vast kort onderdeel in het programma. Grappig is dat ik heel vaak Ome Willem genoemd wordt door de kinderen, dus het wordt nog altijd bekeken. Wat bij die poppenkast erg sterk meewerkt aan het effect, is het publiek dat erbij zit. Die zorgen voor de natuurlijke interactie met de poppen. Kinderen thuis op de bank doen dan gewoon mee met het publiek op tv. Er staan ook een paar recente filmpjes online over Jan Klaassen, die wat avonturen beleeft, mooi opgenomen, maar zonder publiek. Naast dat de verhalen naar mijn smaak wat humorloos zijn en de stijl ook niet echt de mijne is, denk ik dat het vooral niet zo goed werkt omdat het publiek ontbreekt.

Poppenkastpoppen hebben van zichzelf geen gezichtsuitdrukking. Er bewegen zelfs geen wenkbrauwen of ook maar monden. Daarom zijn ze vooral actiehelden die samen met de kinderen een energiek avontuur aangaan. Een close up moet nooit te lang duren. Dat hadden ze bij Ome Willem al door.

  Ooit waren poppen natuurlijk groot in de filmindustrie. In het begin van de tv waren er veel programma’s met poppen. Rikkie en Slingertje waren echte poppenkast maar… met publiek erbij. Andere programma’s als Paulus de boskabouter hadden weer veel special effects. Daarnaast is dat allemaal wel gedateerd voor het huidige publiek.

Eind jaren 90 verloor de pop nog het laatste bastion toen hij in de bioscoopfilm van zijn troon is gestoten. De nieuwste verfilming van Jungle Book, die geen tekenfilm zal zijn maar met een echt jongetje, daar zullen alle dieren helemaal met de computer getekend worden. In de jaren 80 kan je er zeker van zijn geweest dat de Jim Henson studio alle dieren had gemaakt als pop.

 


Ik las
, dat de hoofdrolspeler in Jungle Book, het jongetje dat Mogli speelt, voor het acteren wel gebruik maakte van poppen en poppenspelers. De jongen moest acteren met dieren die er niet waren omdat ze later nog door de computer getekend moesten worden. Dat is lastig! Daarom mocht hij met poppen als tegenspeler alle scenes doen. Zowel hij als de regisseur vonden dit een geweldig leuke aanpak dat ook nog een heel goed resultaat opleverden.
 
 

  Ook in de film ‘Oz, the great and powerfull’, een nieuwe variatie op ‘the wizard of Oz’ heeft gebruik gemaakt van een echte pop. Een prachtige marionet, die later met animatie tot een echte ‘levende pop’ is omgetoverd. Zo zie je maar, de poppen zijn niet weg maar ze hebben een rol op de achtergrond gekregen.


 

Voor de mini-documantaire besloten we dat we zeker een publiek voor de poppenkast willen. Gelukkig is ons schip (ik woon op een schip) altijd gevuld met kinderen! Een ‘spontaan’ publiekje bestaande uit mijn eigen kinderen en hun vriendjes en het beeld is af. Poppenkast zoals het hoort met poppen en kinderen, die samenwerken. Zelfs op tv.

 https://youtu.be/tInf9ylDnsA

 

Op alles voorbereid

In de kerstperiode mag ik elk jaar langs komen op de kinderafdeling van revalidatiecentrum Reade. De kindjes waarvoor ik speel hebben de meest uiteenlopende redenen om daar te zitten. De meeste hebben problemen waardoor hun hersenen niet functioneren zoals we gewend zijn. Ze zitten in de meest spectaculaire stoeltjes en hebben allerlei verschillende behoeften waar thuis maar moeilijk aan voldaan kan worden. Door de jaren heen heb ik geleerd om naar deze voorstellingen gewoon al mijn poppen mee te nemen om ter plekke te bedenken hoe het verhaal zal lopen. En dan bedoel ik ook alle grote poppen en kleine poppen.
 

 
 

Ik ben met mijn nederig eenvoudige kofferpoppenkast, maar omdat sommige kinderen bijna niets kunnen zien kom ik ook geregeld voor de kast staan en gebruik vaak ook de grote poppen. Het is zoeken naar het midden tussen poppenkast in de kast, wat minder eng is dan dat de poppen helemaal naar je toe komen, en het kunnen zien van de poppen of zelfs voelen hoe ze er uit zien.

Ook is het afwachten waar de kinderen op reageren. Dit jaar waren er een aantal, die helemaal aansloegen op het roepen van het woord ‘mama’ en dubbel lagen bij het spelletje ‘kiekeboe’. Daar blijf ik dan een tijdje in hangen en dan komt de hele groep los omdat de sfeer de rest dan meesleept. Een paar andere hadden t-shirts met superhelden, dus haal ik Spiderman van stal, een poppetje dat ik soms in de kleine poppenkast gebruik. Zo maak ik van allemaal verschillende fragmenten en elementen uit voorstellingen dwars door de verschillende poppenkasten heen een voorstelling helemaal op maat voor dit speciale publiek. Meer improvisatie kan bijna niet.

 

Gouda bij Kaarslicht

  Als je elk jaar terug komt op een evenement als ‘Gouda bij Kaarslicht’ dan krijg je een vast publiekje dat elk jaar weer terug komt. Dat is natuurlijk extra bijzonder als ik zo ver weg ga als Gouda waar ik altijd in de kerstperiode op bezoek mag komen tijdens hun grote gezellige familie festival. Er staan nu bij aankomst al een paar kinderen klaar om naar de voorstelling te kijken. Grappig is daarbij, dat je als poppenspeler denkt dat je met iets nieuws moet komen voor de afwisseling, maar dat wordt helemaal niet gewaardeerd. Ze willen juist weer de verhaaltjes zien, die ze vorig jaar ook gezien hebben!

Toch was het dit jaar iets anders, omdat ik afgewisseld werd door een geweldig Scrooge-verhaal. Een groep acteurs speelde een van mijn favoriete verhalen van Dickens, A Christmas Carol. Het was voornamelijk een zanggroep, maar ook met een beetje theater. Heel mooi om te zien hoe de poppenkast met deze club voor zich, helemaal in de victoriaanse tijd past.

 

Poppenkast voor peuters en kleuters

TunFun heeft de voorstellingen verplaatst van het weekend naar de dinsdagochtend. Dit betekent dat de kinderen nu voor het grootste deel tussen de twee en vier jaar oud zijn. Voor mij reden om een paar hele nieuwe voorstellingen te bedenken, die de aandacht van een tweejarige voor een half uurtje vast kunnen houden. Het lijkt een heel lastige opgave, maar er zitten best vaak kinderen van deze leeftijd voor de poppenkast en die houden het heel vaak goed vol!

De meeste grappen en verhaallijnen werken vooral voor de ‘basisschool leeftijd’ maar de kleintjes bezitten het uit op gewoon het visuele spektakel van bewegende poppen. Waar daar ook een grote rol speelt is de groepswerking. Kinderen vinden het heerlijk om te lachen en als het hele publiek lacht dan lachen de kleintjes lekker mee, ook als de grap ze ontgaat. En als er geroepen moet worden met waarschuwingen naar Jan Klaassen dan volgen de kleintjes ook gretig het voorbeeld van de grotere.

Maar dinsdagochtend in TunFun heb ik een publiek van alleen maar kleintjes. Dit vraagt om een speciale behandeling! Al in de zomer begin ik met uitproberen, nieuwe stukjes bedenken, kijken naar peuter en kleuter voorstellingen en prentenboeken. Ik zoek een testpubliek van kindjes uit de buurt en zo ontstonden weer twee hele nieuwe voorstellingen.

Centraal staat de relatie van Jan Klaassen en Katrijn met hun zoontje Jantje. Een poppetje dat ik alleen in de kleine poppenkast heb. Ik gebruik de bekende, eeuwenoude, grapjes uit de poppenkast, maar dan met herkenbare situaties voor deze kleintjes. Jantje wil niet meekomen, Jantje zegt op alles ‘nee’, Jantje loopt stiekem weg. Het is nooit echt gevaarlijk, maar spannend genoeg voor dit publiek.

Het publiek is echt helemaal geweldig. Allemaal superlieve kindjes, die voor de helft met energie voor de kast zitten en voor de andere helft eigenlijk niet durft. Dan begint de voorstelling en zie je hoe het een groep wordt en hoe iedereen langzaam los komt. Aan het eind zie je ze allemaal dubbel liggen van het lachen. Er is geen mooier plaatje …

 

Slapstick clowns

Als ik op festivals speel dan wordt ik vaak afgewisseld met een clown. Nu is een clown eigenlijk een heel breed concept waarbij de artiest zo’n beetje elke vorm van vermaak kan brengen zolang het maar grappig is. Zelfs dat hoeft niet persé, ik heb mensen met goocheltrucs of een instrument gezien die eigenlijk alleen clown waren doordat ze een rode neus op hadden.

Voor mij heeft een clown ook altijd te maken met slapstick. Je ziet dat buiten het circus eigenlijk helemaal niet zo vaak. Ik denk omdat het best lastig is de bijbehorende stunts te doen als vallen, duiken en rollen. Niet zomaar een truc te koop in een winkel,  maar vaardigheden die je echt moet leren en blijven oefenen.

Deze herfst trof ik dan toch twee clowns meteen na mij geprogrammeerd, die echte slapstick deden. Ik waardeer dus meteen al zeer dat ze dit doen! Maar het is dan toch lastig om het publiek mee te krijgen bleek al snel. Er waren na tien minuten zelfs aardig wat kinderen aan het huilen. Heel jammer voor de artiesten want het was duidelijk, dat ze echt wat kunnen en hier ook veel tijd in stoppen. Het werkte niet goed. De klappen die ze aan elkaar gaven waren meer zielig dan grappig.

Hierbij moest ik erg denken aan de lessen van Wim Kerkhove over slapstick. Het is een lastige om goed over te brengen. Zowel de timing moet kloppen als de overdrijving. Extra grote bewegingen, die de realiteit uit een klap haalt en er meer de humor in legt zoals in een tekenfilm.

https://youtu.be/IMO61c1dPEw 



Programmering 2016: Wie speelt wanneer?


 

Jan Klaassen Museum

Over het Jan Klaassen Museum had u nog iets te goed van mij. Het Jan Klaassen Museum beleefde op 10 oktober 2015 een vliegende start. Er was veel belangstelling en enthousiasme. Voor de NVP-UNIMA (poppenspelvereniging) hebben wij op 12 maart 2016 nog een mooie presentatie mogen verzorgen voor een geweldig betrokken publiek van poppenspelers. Helaas was er tijdens de reguliere openstellingen weinig aanloop. Daarom hebben wij besloten alleen nog voor opleidings- en onderzoeksdoeleinden op afspraak de deuren te openen.

 


Het kleinste Poppenspelmuseum ter wereld!

Let op:
Het Museum is alleen nog maar  te bezoeken voor opleidings- en onderzoeksdoeleinden. Een afspraak hiervoor kunt u maken met Wim Kerkhove: 06-25373611

Wijzigingen voorbehouden: check www.janklaassenmuseum.nl

Locatie: Broedplaats De Vlugt, Burgemeester de Vlugtlaan 125, 1063 BJ  Amsterdam.
 

 
 


Jan Klaassen Academie

Inschrijving cursus 2016
(minimaal 6 deelnemers)

www.janklaassenacademie.nl

 

 


Wie, wat, waar op internet?

Jan Klaassen Museum: www.janklaassenmuseum.nl

Jan Klaassen Academie: www.janklaassenacademie.nl

Theater Pantijn: www.pantijn.nl

Feike Boschma: www.feikeboschma.com

Broedplaats De Vlugt: www.broedplaatsdevlugt.nl

De Amsterdamse Poppenkast - www.1001gracht.nl

Poppentheater De Kleine Zon - www.kleinezon.nl
 

 



 


Lang zal Jan Klaassen leven!

De man achter de poppenkast
- Een theatrale vertelling over de Poppenkast op de Dam en Jan Klaassen.

www.pantijn.nl
 


 

 


Volgend

Nieuwsbericht
Verwacht oktober 2016

Archief Nieuwsbericht 2016:
Nummer: 1

Archief Nieuwsberichten 2015:
Nummer 1, 2, 3

Archief Nieuwsberichten 2013 en 2014:
Nummer
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12

De Nieuwsberichten worden vezorgd door Wim Kerkhove

w.kerkhove@pantijn.nl