POPPENKAST OP DE DAM
 
Home

 Poppenkast op de Dam

Organisatie Nieuws Links

 
 

 

  Nieuwsbericht - Woensdag 1 juli 2015  
Nummer 2
 
 
 


Droomstart nieuwe seizoen voor de Poppenkast op de Dam

Natuurlijk beginnen we met een zonnig verhaal over de geweldige opening van het nieuwe poppenkastseizoen op zondag 10 mei met  Richard Francke, de directeur van De Koninklijke Industrieele Groote Club, die het het gouden ei van Tony Chocolonely en een bedrag van 600 euro overhandigde aan Jan Klaassen.

Voor de start van het poppenkastseizoen op de Dam, op maandag 4 mei, volgden Egon Adel en Frouke van Zomeren een Masterclass van Wim Kerkhove. In dit Nieuwsbericht doen zij hierover verslag. Verder vertellen de poppenspelers enthousiast over de poppenkastavonturen van Jan Klaassen en Katrijn op de Dam in de maand mei!

We besluiten dit Nieuwsbericht met informatie over de nieuwe Jan Klaassen Academie in 2016 en een heus Jan Klaassen Museum, dat haar deuren opent op zaterdag 10 oktober 2015.


Masterclass Jan Klaassenpoppenkast door Wim Kerkhove (maandag 4 mei 2015)

Algemene inleiding over het spelen in de poppenkast

We beginnen met een tekst te lezen over een kunstenares (Patricia Kaersenhout - Kunst maak ik vanuit een innerlijke noodzaak) - http://www.oerdigitaalvrouwenblad.com/story/kunst-maak-ik-vanuit-een-innerlijke-noodzaak Een kunstenares, die haar gevoelens en innerlijke leefwereld moet uiten en daarom kunst maakt. Dat is dus niet ‘ik wil poppenkast spelen’ en dan bedenken wat. Je begint met het ‘wat’. Je wil iets uiten, communiceren. Vervolgens is in ons geval het middel om dat te doen de poppenkast. 

Waarachtigheid: 'Wat wil je communiceren? Echtheid: waarom doe je, wat je doet? Wat haal je uit je eigen leven? Wat je laat zien, is een uiting van je innerlijk.'

Vervolgens vertelt Wim wat over de elementen van ‘de held’: 1 opbouw, 2 probleem, 3 oplossen.  Het doet mij denken aan de twaalf stadia van de held. Zie deze korte lezing: http://ed.ted.com/lessons/what-makes-a-hero-matthew-winkler

In de discussie over of wij dit in ons spel hebben, wijst Wim er op, dat het maken van poppenkast in zichzelf ook al een statement is. Spel onttrekt zich aan nuttigheid. Alles in het 'echte' leven is gericht op productie en nut. Opstand van de spelende mens. 'Opstand van de Homo Ludens (Huizinga)'.

Wim verwijst naar het Aristotelisch model (inleving en vereenzelviging met de held) en Bertolt Brecht zijn Verfremdungseffekt (wel empathie, maar juist geen inleving (of inleving zonder jelelf te verliezen), maar van een afstand observeren, bewust worden, kritiseren en activeren om de eigen situatie aan te pakken).

Wim vertelt ook het verhaal, dat je met een enkele knipoog het thema kan verbinden aan je voorstelling. Hier gebruikt hij de anekdote van de clown, die optreedt in het circus, maar weet dat eerder die dag veel mensen bij een demonstratie tegen de kruisraketten op het Malieveld waren. De clown maakt een verbinding daarmee door alleen de simpele vraag: ‘waren jullie vandaag ook allemaal op het Malieveld?’ Nou goed, Wim vertelt dit beter, ik heb het al honderd keer gehoord, maar kan het nog niet goed na vertellen. Edoch, het is duidelijk wat hij bedoelt.

Deze hele discussie over de innerlijke drijfveren voor het maken van kunst en het verbinden aan thema’s of actualiteiten, is bedoeld om bij ons spelers te sudderen in het brein en hoe je dit vervolgens in voorstellingen kunt stoppen. Het was geen verwachting, dat we hier vandaag mee aan de gang zouden gaan. 

Op de vraag hoe Wim omging met het verbinden van zijn spel aan actualiteiten vertelt hij, dat hij vaak het klassieke verhaal van Jan Klaassen gebruikte als kapstok. Het klassieke verhaal van Jan Klaassen als sterk kader voor allerlei thema’s aangaande liefde, leven en dood.

We hebben het nog even over onze personages in de poppenkast. Bij Frouke speelt Katrijn een vrij belangrijke heldenrol. De Katrijn van Frouke voelt zich verantwoordelijk voor de baby. De Katrijn van Egon is eigenlijk net zo werkschuw en opportunistisch als Jan Klaassen. Ze zal niet opzettelijk slecht voor haar kind zijn, maar ze denkt van nature toch vooral aan zichzelf.
 

Egon Adel in de poppenkast

Oefenen als buikspreekpop met Jan Klaassen voor de kast.

Jan Klaassen doet de aankondiging voor de poppenkast. Het gouden ei krijgt onschatbare waarde.

Als het ei is gestolen door de boef, volgt paniek. Daar past ook goed bij het tegen de zijkanten op lopen. Opeens even verlamd en dan weer, oh ja, ik moet er ook nog eens achteraan.

Uiteindelijk heeft Jan Klaassen terug wat er van hem gestolen is, het gouden ei. De boef krijgt zogenaamd een beloning voor het stelen van het ei, waarvan hij beweert, dat hij het eerlijk had gevonden. Enig heen en weer gedoe over de aard van de beloning (een klap). Het spelletje eindigt uiteindelijk met samen een borrel drinken en gesteggel over wie in de kroeg gaat trakteren!
 

Frouke in de poppenkast

Over de kist: traditioneel in Nederland met de Joodse voddenkoopman in de kist en Katrijn in de kist. Zie filmpje van Valk poppenkast op de Dam tijdens de oorlogsjaren: https://www.youtube.com/watch?v=xcLrmbz1Qrw

Er is ook een traditioneel verhaal van een chinees in de ton. Zie de Doopceel van Jan Claeszen of pantijn.nl  http://pantijn.nl/Jan%20-%20Meer%20vaste%20scenes.htm (hier ook over de huisbaas)

Het staat ook uitgebreid beschreven in het boek van Wim Meillink De Doopceel  van Jan Claeszen. Daar staan meer verhalen met de kist, maar die horen niet bij de Nederlandse traditie vertelt Wim. Er is een leuk verhaal met de duivel uit de kist ‘perlike perlake’, maar dat is meer Kasper (Duits) vertelt Wim. Klopt ook natuurlijk, ik heb dit gevonden (blz 93) http://lithes.uni-graz.at/downloads/oberndorfer_kasperls_kriegsdienst.pdf

Wim zegt, dat je natuurlijk altijd de vrijheid hebt om iets nieuws te bedenken met de kist. Wel binnen de kaders van het traditionele spel, maar daarbinnen kan je improviseren vanuit de personages / karakters. Het moet dienstbaar blijven aan het verhaal. Blijf altijd trouw aan de personages en het probleem, dat overwonnen moet worden. Dat moet de functie van de kist aangeven (en niet andersom denk ik dan).

Het verhaal wordt nu van a tot z doorgespeeld in grote lijnen. Dit is een heel juiste manier van werken. Eerst de grote lijnen, mis-en-scène, alles neerzetten en dan de details gaan invullen van gebaren etc.
 

Zondag 11 mei opening seizoen door Egon Adel

t

Het was een stralende dag, de zon reflecteerde in het gouden ei toen Jan Klaassen zelf het uit de handen van Richard Francke ontving. Een prachtig gebaar van de Directeur Koninklijke Industrieele Groote Club om ons hun prijs te geven. Zij hadden het gouden ei gevonden van Tony Chocolonely, die elke Pasen een Roald Dahl- achtige zoektocht organiseren.

Voor deze dag had ik een speciale voorstelling waarbij Jan Klaassen het gouden ei in de poppenkast uit handen moest houden van de boef. Een hilarische achtervolging mocht natuurlijk niet ontbreken.



Ook had ik nog een speciale Tony Chocolonely voorstelling over het thema vrijheid. Een traditioneel thema van het Jan Klaassen spel. De generaal kwam hier natuurlijk ook in voor als tegenhanger van de vrijgevochten Jan Klaassen.



Er was veel aandacht voor de opening van ons seizoen in de media. Zo stonden we in  de Echo, Dichtbij, Het Parool en De Telegraaf waren te horen op Radio 1, Rtv NH. Dit maakte dat het lekker druk was voor de poppenkast. In combinatie met de feestelijke sfeer en het mooie weer kreeg iedereen zin in een seizoen vol buiten spelen. Als poppenspeler kan je niet beter wensen.


Zondag 17 mei het eerste optreden van Frouke van Zomeren

Ondanks de werkzaamheden aan het spoor waren we mooi op tijd op de DAM. De poppenkast stond er al . De gordijntjes wapperden in de wind.

De koffer van mijn collega EGON, stond binnen in de kast.  Had ik me vergist? Het was toch mijn beurt om te spelen?

Met een vrolijke grijns  zijn  gezicht  vertelde Egon me, dat ik me niet vergist had. Er waren foto opnames voor in de Telegraaf voorafgaande aan het eerste optreden van vandaag.

Met zijn tweëen hielden Egon en ik de poppen omhoog, Jan Klaassen, Katrijn, De Boef en de Generaal, de krokodil en de hond van Egon lagen voor jaffa op de speelplank. Het duurde even voordat alle foto’s waren gemaakt daardoor kreeg het publiek een extraatje vooraf gaande aan de voorstelling van Jan Klaassen en de baby. 

Fijn dat er zoveel belangstelling is in de pers voor onze positieve activiteit met de poppenkast op de Dam.

Vandaag waren er niet alleen kinderen uit Amsterdam, maar ook uit Purmerend, Zoetermeer en Helmond. Het is elke keer weer een verrassing. Zo'n 10 minuten voor aanvang nog geen publiek voor de poppenkast en bij aanvang om 1, 2, 3,of 4 uur blijven de eerste mensen staan en zoeken een plek naast de kinderen voor de poppenkastkast en voor dat je het spel uit hebt, is er een enorme kring rondom de poppenkast ontstaan. Het maakt niet uit of de koetsjes achter de poppenkast langs rijden of de stratenveegmachine, 'the show goes on'!

 

 

 

   

 

Niet alleen belangstellende collega’s komen kijken hoe “het gaat” met  en in de poppenkast. Ook ouders en kinderen zijn soms nieuwsgierig wat er zich achter de witte lappen achterkant van de poppenkast schuil houdt.  Maar dat blijft geheim.

Na de spannende voorstellingen hebben veel kinderen deze zondag Jan Klaassen op de arm gehad om samen met hem op de foto te  gaan.  Sommige kinderen zagen voor het eerst van hun leven poppenkast. “Zelfs nog nooit op school gezien” Wist een meisje uit Purmerend te vertellen.   Veel kinderen vragen hun ouders ook de tweede voorstelling te gaan zien. Want als ik speel dan gaat  Jan Klaassen gaat immers de krokodil wegbrengen  naar de dierentuin om een flinke beloning op te halen. Maar het loopt allemaal anders. Er komt zelfs een dinosaurus in de 2e voorstelling .  Ja,  dan wordt het lastig voor de ouders om NEE te zeggen.  Er zijn kinderen die het liefst  elke zondag komen  kijken. 



Zo leuk vinden ze JAN KLAASSEN op de Dam.
 



Nog niet begonnen. Ik ben  even aan het bijpraten over de poppenkast.

Elke zondag t/m de eerste zondag van oktober, ook als het regent.

Ja, het begint!!!!   Er is al een kleine groep belangstellenden.

Vlak voor het eind staan er nog meer mensen. Het is toch ook een feest met de poppenkast op de Dam

Wat is het toch leuk, kun je zien hoe ze meeleven???
 

Zondag 24 mei Egon Adel

Amsterdammer van de Week op de boekenmarkt

Vandaag stond ik weer samen met de boekenmarkt, die twee keer per jaar de Dam aandoet. Het maakt de Dam opeens tot een gezellige familieplek met overal kraampjes vol boeken, strips en muziek. Een gemoedelijke sfeer waardoor ik zin kreeg in wat grapjes met de kinderen.

Ik was nog altijd erg trots op het feit, dat ik door de Telegraaf was uitgeroepen tot Amsterdammer van de week en elke voorstelling begon ik met voor de kast nonchalant door de krant te bladeren, aandachtig een artikeltje bekijkend en al die tijd goed voor de kinderen de pagina in zicht houden waarop ik met een grote foto stond afgebeeld.

Op een bepaald moment roept dan een kind ‘kijk nou, jij staat in de krant’. Ik in grote verbazing ‘Nee! Niet te geloven! Ik ben Amsterdammer van de week!’ De eerste voorstelling euforie alom, dat wij dit zo samen ontdekt hadden! Maar bij de volgende voorstellingen zat natuurlijk een dikke overlap aan kinderen, die eerder ook al waren geweest en die dus doorkregen, dat ik een grap maakte. Dit werd een soort Jan Klaassensituatie waarin sommige kinderen nog oprecht enthousiast en andere aan het joelen waren, dat ik gewoon wou laten zien dat ik in de krant stond. En dan moest de voorstelling nog beginnen.

Wat kunnen we toch een plezier maken in en rond de poppenkast.
 

Zondag 31 mei Egon Adel in de regen, regen en nog eens regen



De sfeer is totaal anders als het regent. In plaats van een grote groep roepende kinderen is er een groepje van tien, soms, als het hard regent, zijn er maar vier kinderen. Ingepakt in regenpakken en met paraplu’s. Het zijn de mensen, die écht komen voor de poppenkast. Een geweldig dankbaar publiek en de band, die we samen hebben tijdens deze regenvoorstellingen is heel bijzonder. We maken even deel uit van een speciale club met Jan Klaassen als onze held.



Programmering 2015: Wie speelt wanneer?

 

Opening Jan Klaassen Museum op zaterdag 10 oktober 2015
 

 
  Op 22 mei 2015 is een belangrijk deel van het archief van Theater Pantijn (periode 1980 - 2000) teruggekomen vanuit Vorchten (Poppenspe(e)lmuseum) naar Amsterdam, waar de Stichting der Zotheid Wereldwijd op zaterdag 10 oktober 2015 het Jan Klaassen Museum opent met het complete archief, poppen, een presentatie en voorstellingen van de Poppenkast op de Dam.

Het kleinste poppenspelmuseum van de wereld opent de deuren! Komt dat zien!!!

Locatie: Broedplaats De Vlugt, Burgemeester de Vlugtlaan 125, 1063 BJ  Amsterdam.

Officiële opening (korte toespraak Wim Kerkhove) op zaterdag 10 oktober tijdens het vijfjarig jubileum van Broedplaats de Vlugt. De tijd wordt nog bekend gemaakt.

Bezoektijden museum op 10 oktober (telkens een half uur): Vanaf 13:00 uur, 14:00 uur, 15:00 uur en 16:00 uur.

Aanvangstijden Amsterdamse Poppenkast (Egon Adel) op 10 oktober: 13:30 uur, 14:30 uur en 15:30 uur.

www.broedplaatsdevlugt.nl
 

Jan Klaassen Academie

Inschrijving cursus 2016
(minimaal 4 en maximaal 6 deelnemers)


Leeftijd:
Plaats:
Dag: 
Tijd:
Lesdata:

 

Kosten:  

Docenten:

Organisatie:
Contact:
Telefoon:  
E-mail: 
 


vanaf 18 jaar
Amsterdam
Woensdag  
14:00 uur tot 17:00 uur 
13, 20, 27 januari, 3, 10 februari, 3, 10, 17, 24 en 31 maart 2016
Terugkomweekend op 16 en 17 april  2016. Voor wie niet op de woensdag kan, is er een verkorte Academie (basis janklaassenspel) in de zomer
 2016
€ 600,-- (excl. 21 % btw) voor 10 lessen van elk drie uur * - Leden NVP-UNIMA € 25,00 korting
Wim Kerkhove (plus gastdocenten Egon Adel, Koos Wieman en Wim Noordegraaf)
Stichting der Zotheid Wereldwijd (SZW)

Wim Kerkhove (Pantijn Poppentheater)
06-25373611
w.kerkhove@pantijn.nl

Voor de Jan Klaassen Academie is het traditionele Jan Klaassenspel uitgangspunt. Tijdens de Jan Klaassen Academie maak je kennis met verschillende vormen van poppenspeltechnieken: op de eerste plaats met traditionele handpoppen en alles wat daarbij komt kijken. Maar ook marionetten (in de geest van Feike Boschma met wie Wim Kerkhove meer dan 30 jaar heeft samengewerkt - zie www.feikeboschma.com) staan op het programma. Géén kruishout, maar speelhout! Spelen of bespeeld worden!

* Voor elke les van drie uur heb je thuis minstens tien uur nodig aan voorbereiding. 

Tijdens het terugkomweekend kunnen deelnemers ervaringen uitwisselen en komen met vragen m.b.t. het Jan Klaassenspel. (aan het weekend zijn geen extra kosten verbonden).

Je kunt een inschrijfformulier opvragen d.m.v. een mailtje naar deelname@janklaassenacademie.nl


Wie, wat, waar op internet?

Jan Klaassen Museum: www.janklaassenmuseum.nl

Jan Klaassen Academie: www.janklaassenacademie.nl

Theater Pantijn: www.pantijn.nl

Feike Boschma: www.feikeboschma.com

Broedplaats De Vlugt: www.broedplaatsdevlugt.nl

De Amsterdamse Poppenkast - www.1001gracht.nl

Poppentheater De Kleine Zon - www.kleinezon.nl
 


Lang zal Jan Klaassen leven!
De man achter de poppenkast
- Een theatrale vertelling over de Poppenkast op de Dam en Jan Klaassen.
www.pantijn.nl
 


 

 


Volgend

Nieuwsbericht

Verwacht in augustus 2015

Archief Nieuwsberichten 2015:
Nummer 1

Archief Nieuwsberichten 2013 en 2014:
Nummer
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12

De Nieuwsberichten worden vezorgd door Wim Kerkhove

w.kerkhove@pantijn.nl